Bảo vệ sức khỏe của bạn - Trẻ mãi với thời gian

Sự lây truyền HIV/AIDS từ mẹ sang con

15/11/2019


Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) có khả năng đe dọa tính mạng do virus gây suy giảm miễn dịch ở người HIV gây ra. HIV có khả năng phá hỏng hệ thống miễn dịch của người mắc và cản trở khả năng cơ thể họ chống lại các sinh vật gây bệnh. HIV có khả năng lây nhiễm theo nhiều con đường. Người mẹ mắc HIV có khả năng cao lây nhiễm HIV cho con qua nhau thai, trong khi sinh hoặc khi cho trẻ bú sữa.
 

Tổng quan về HIV/AIDS và mối liên quan với tình trạng mang thai

HIV (Human immunodeficiency virus) là virus gây suy giảm miễn dịch ở người, nó có khả năng tấn công hệ thống miễn dịch của cơ thể, tiêu hủy dần các tế bào miễn dịch và tạo thuận lợi cho phát triển các nhiễm trùng cơ hội, rối loạn thần kinh, và các khối u gây tử vong cho người bệnh.

AIDS (acquired immunodeficiency syndrom) nghĩa là hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải. Nó là một hội chứng nặng nề do siêu vi suy giảm miễn dịch HIV gây ra

HIV không lây nhiễm qua sự đụng chạm hoặc tiếp xúc xã giao thông thường và cũng không lây lan qua ho và hắt hơi. 
 

Các con đường lây truyền HIV/AIDS:

+ Quan hệ tình dục

+ Đường máu

+ Từ mẹ sang con

  1. Đường lây truyền HIV từ mẹ sang con

     

 

Giai đoạn

Cho con bú (theo thời gian)

Không cho bú (%)

Có bú mẹ (6 tháng) (%)

Có bú mẹ (18-24 tháng) (%)

Trong lúc mang thai

5 – 10

5 – 10

5 – 10

Trong chuyển dạ, sinh đẻ

10 – 20

10 – 20

10 – 20

Sau đẻ (qua sữa mẹ)

 

10 – 15

15 – 35

Tổng cộng

15 – 30

25 – 35

30 – 45

 

Đường lây truyền HIV từ mẹ sang con

Hầu hết các trường hợp trẻ dưới 5 tuổi nhiễm HIV là do lây truyền từ mẹ sang con (mẹ HIV (+)) đó còn gọi là lây truyền dọc - việc lây truyền này có thể xảy ra trong tử cung (khi mang thai), trong quá trình chuyển dạ, đẻ và sau sinh là qua đường sữa mẹ
 

  • Lây truyền lúc mang thai từ mẹ sang con

Có thể xảy ra lây truyền HIV từ ngay tháng đầu cho đến khi thai đủ tháng và HIV được truyền trực tiếp từ mẹ sang thai qua rau thai.

Bánh rau có màng ngăn cách với tử cung. Các mầm bệnh thông thường rất khó đi qua màng ngăn này. Ngoài ra còn một số yếu tố tham gia vào hệ thống bảo vệ thai nhi như bạch cầu đơn nhân, đại thực bào tại các gai rau… do đó 60 – 70% con của các bà mẹ không lây nhiễm HIV từ mẹ sang con (dù bà mẹ có dương tính với HIV).
 

  • Lây truyền HIV trong khi chuyển dạ, sinh đẻ

Khi có cơn co tử cung, cổ tử cung được xóa, mở, gây tổn thương các mạch máu nhỏ, chảy máu ở đường sinh dục dưới của bà mẹ, đây là nguyên nhân gây tăng số lượng virus ở âm đạo, tăng nguy cơ nhiễm virus HIV khi thai đi qua âm đạo của người mẹ có HIV dương tính.
 

  • Lây truyền sau khi đẻ (qua sữa mẹ)

Sau khi đẻ, HIV từ những bạch cầu trong máu mẹ qua các mạch máu, thẩm thấu vào các nang sữa và qua sữa mẹ đi vào đường tiêu hóa của trẻ sơ sinh.
 

Ả​nh hưởng của HIV/AIDS lên thai nghén

Đối với thai nhi và trẻ em

Khi mang thai hệ thống miễn dịch của bị giảm sút, khả năng đề kháng với nhiễm khuẩn giảm, cho nên nếu bà mẹ có HIV (+) mang HIV chưa có các biểu hiện triệu chứng lâm sàng thì HIV ít ảnh hưởng đến thai nhi. Nhìn chung là thai nhi vẫn tiến triển bình thường.

Tuy nhiên ở những bà mẹ có nghiện ma túy (hoặc ông bố có nghiện ma túy) thì thai chậm phát triển, đôi khi có thể có dị dạng thai nhi và bệnh lý về tim… Vào những tháng cuối dễ  gây đẻ non, thai suy dinh dưỡng, tình trạng vỡ ối sớm, vỡ ối non tăng cao.

Sau sinh đẻ thì nguy cơ tử vong đối với trẻ trong 3 năm đầu là rất cao vì các bệnh nhiễm trùng, suy dinh dưỡng của trẻ.
 

Đối với bà mẹ nhiễm HIV mang thai

Thai nghén làm cho virus phát triển nhanh hơn, do đó các triệu chứng của HIV biểu hiện rõ hơn, bệnh nhân nhanh chuyển sang giai đoạn AIDS (giai đoạn cuối cùng của nhiễm HIV), dẫn đến tử vong. Thậm chí có khi xảy ra ngay trước hoặc trong khi sinh đẻ.

Về xét nghiệm: điển hình là tế bào lympho CD4 khi có thai thì các bà mẹ đều giảm đi nhưng rồi trở lại bình thường sau đó với các bà mẹ không bị nhiễm HIV. Trái lại ở các bà mẹ có HIV (+) thì vẫn tồn tại việc giảm CD4 và khi đến mức chỉ còn 200/mm3 trong máu thì đã ở giai đoạn AIDS rồi.
 

Chẩn đoán HIV ở trẻ em sinh ra từ bà mẹ nhiễm HIV.


 


 

  • Các phương pháp xét nghiệm HIV tại Việt Nam, phụ thuộc vào mục tiêu:

+ Phương pháp I (áp dụng cho công tác truyền máu): dương tính với 1 trong các thử nghiệm như ELISA, SERODIA, hay thử nghiệm nhanh.

+ Phương pháp II (áp dụng cho giám sát trọng điểm): dương tính cả 2 lần xét nghiệm bằng 2 loại sinh phẩm với nguyên lý và chuẩn bị kháng nguyên khác nhau.

+ Phương pháp III (áp dụng cho chẩn đoán các trường hợp nhiễm HIV): dương tính với cả 3 lần xét nghiệm bằng 3 loại sinh phẩm với nguyên lý và chuẩn bị kháng nguyên khác nhau. Nếu kết quả không đồng nhất, phải xét nghiệm lại hoặc gửi mẫu máu xét nghiệm nơi khác.
 

  • Chẩn đoán HIV ở trẻ em sinh ra từ mẹ nhiễm HIV

Tất cả trẻ em này xét nghiệm phát hiện kháng thể đều cho kết quả dương tính.

Kháng thể HIV của mẹ tồn tại lâu dài ở trẻ nhỏ, với trẻ không bị nhiễm HIV, lượng kháng thể này mất dần và sẽ hết vào tháng 9 đến trước 18 tháng tuổi.

Trẻ ≥18 tháng tuổi, xét nghiệm kháng thể dương tính theo phương thức III nghĩa là trẻ đã bị nhiễm HIV. Chẩn đoán bằng xét nghiệm trực tiếp HIV PCA-AND để phát hiện tiền virus ở trẻ 6 tuần tuổi có hiệu quả cao.
 

Điều trị
 

Nếu thai ở 3 tháng đầu hoặc 3 tháng giữa

Ở thời điểm này, nếu người mẹ còn trẻ hoặc đã có con rồi thì nên tư vấn để thực hiện nạo hút thai sớm hoặc phá thai theo phác đồ đã qui định.
 

Nếu thai ở 3 tháng cuối

Nếu cặp vợ chồng không đồng ý phá thai dù đã tư vấn đầy đủ (dù trong 3 tháng đầu…) thì sẽ cho sử dụng thuốc phòng lây truyền từ mẹ sang con, các loại thuốc chống virus chép ngược (Retrovirus) được sử dụng là AZT, Nevirapin
 

Người mẹ mắc HIV có khả năng cao lây nhiễm HIV sang con, vì vậy trước khi mang thai, trong quá trình mang thai và cả khi cho con bú, người mẹ phải hết sức thận trọng, bởi chỉ một sơ xuất nhỏ cũng có thể lây truyền HIV sang con. Hy vọng bài viết trên đã cung cấp cho quý độc giả nhiều thông tin bổ ích để có thể phòng tránh tình trạng lây nhiễm HIV từ mẹ sang con.

 
ĐĂNG KÝ TƯ VẤN
Họ và tên *
Số điện thoại *
Bệnh cần hỏi *
Dược sĩ tư vấn: 1800 1044 (miễn phí)
Đăng ký thành công
Botania đã nhận được thông tin của bạn. Chúng tôi sẽ gửi phản hồi sớm nhất !
Dược sĩ tư vấn : 1800 1044
Chuyên gia tư vấn
GS. TS Phạm Hưng Củng

GS. TS Phạm Hưng Củng

Nguyên vụ trưởng Vụ Y học Cổ truyền Bộ Y tế Phó chủ tịch Hội thực phẩm chức năng Việt Nam Email: bsphamhungcung@gmail.com
Ý kiến của bạn (0)

Các tin khác

Chứng nhận

Cúp giải thưởng
Cúp giải thưởng
Cúp giải thưởng
Cúp giải thưởng
BoniVein - Giải thưởng sản phẩm vàng vì sức khỏe cộng đồng năm 2017
BoniVein - Giải thưởng sản phẩm vàng vì sức khỏe cộng đồng năm 2017
Chuyên gia tư vấn
GS. TS Phạm Hưng Củng

GS. TS Phạm Hưng Củng

Nguyên vụ trưởng Vụ Y học Cổ truyền Bộ Y tế Phó chủ tịch Hội thực phẩm chức năng Việt Nam Email: bsphamhungcung@gmail.com

Video Bác sỹ tư vấn

Video Người thật việc thật

Khuyen mai
tu van